Tingretten bryt mållova

BERGEN: Nordhordland tingrett skal bruka nynorsk i administrativ verksemd. Det slår Språkrådet fast etter ein klage frå Harald Nordstrand i Sund.  

– Som meddommar i tingretten får eg skriftlege innkallingar. Eg har fleire gonger bede om å få innkalling på nynorsk, men dei gir blaffen i det, seier Nordstrand. 

18 nynorskkommunar 
Grunnen til at tingretten skal bruka nynorsk, er at tenestekrinsen til retten femnar om 18 nynorskkommunar og éin språknøytral kommune (Askøy).  

– Eg er ingen nynorskhysterikar, men eg blir så provosert. Det er rart at ein skal måtta minna statlege organ om å følgja dei lover og reglar som gjeld. Når dei ikkje bryr seg, sjølv når ein påpeikar feilen, oppfattar eg det som sabotasje, seier Nordstrand.

Han synest å sjå den same trenden i andre statlege organ, som i politiet og forsvaret.  

– Til slutt sende eg ein e-post til Språkrådet, seier Nordstrand. 

Frist til 10. februar 
Språkrådet er klageorgan under Kulturdepartementet i saker som er omfatta av mållova. Og Språkrådet er svært tydelege i sitt brev til tingretten.  

– Når tingretten til dømes sender ut innkallingar til meddommarar, skal dei altså vera på nynorsk, skriv Språkrådet i brevet som er signert av direktør Sylfest Lomheim og rådgivar Daniel G. Ims.  

Språkrådet ber om at tingretten går gjennom målbruksrutinane sine og følgjer mållova frametter. Tingretten får frist til 10. februar til å gi Språkrådet ei tilbakemelding om denne gjennomgangen. 

Viktig for identiteten 
Harald Nordstrand er nøgd med at Språkrådet er så tydelege overfor tingretten.  

– Kvifor er det så viktig at statlege organ brukar nynorsk?  

– Vi har hatt to jamstelte språk i Noreg sidan 1885. Nynorsk er viktig for identiteten til dei som har dialektar som ligg nære nynorsk, seier Nordstrand.  

Han meiner både kulturen og dialektane våre i dag er under sterkt press.  

– Dialektane våre er best tekne vare på med nynorsk, seier Harald Nordstrand. 

Har ingen målbruksrutinar 
– Vi må sørgja for at tingretten held seg innafor lova, seier sorenskrivar Håkon Rastum ved Nordhordland tingrett.   

Håkon Rastum har berre vore sorenskrivar ved Nordhordland tingrett i éin månad. Etter å ha fått brev frå Språkrådet har han sjekka opp i om meddommarar blir kalla inn på nynorsk eller bokmål.  

– Eg vil tru at det meste har gått ut på bokmål. Det har ikkje vore fokus på målform i tingretten, seier Rastum. 

Kjem på nynorsk heretter 
Han lovar å  sørgja for at tingretten frå no av sender ut innkallingar på  nynorsk.  

– Då blir alle innkallingar av meddommarar på nynorsk. Dette er standardbrev som vi må ha enten på det eine eller andre språket, seier Rastum.  

– Betyr det at de er samde med Språkrådet i at innkallingar er å rekna som administrativ verksemd?  

– Det må vi gjera ei skikkeleg vurdering av, for her er det fine grensegangar. Men eg ser ingen grunn til at desse innkallingane ikkje skal gå ut på nynorsk, seier Rastum. 

Gjeld det administrative 
Ifølgje mållova skal eit regionalt statleg organ, som tingretten er, bruka den målforma som fleirtalet i tenestekrinsen brukar. Sidan tingretten femnar om 18 nynorskkommunar og éin språknøytral kommune, skal tingretten dermed bruka nynorsk. Men for domstolar gjeld mållova berre den administrative delen av verksemda.  

– Det er ingen tvil om at innkallingar er administrativ versemd, meiner rådgivar Daniel G. Ims hos Språkrådet.  

– Kva verksemd er det tingretten sjølv kan velja målform for?  

– Unntaket for domstolar gjeld først og fremst rettslege avgjerder, som nedskriving av dommar og andre juridiske vedtak, seier Ims. 

Skal laga rutinar 
Ims viser til at Gulating lagmannsrett for få år sidan var gjennom ein liknande runde.  

– Der slo Kulturdepartementet fast at brevskriving, tinglysing, kunngjering av proklama og liknande er administrativ verksemd, seier Ims.  

Håkon Rastum opplyser at tingretten no vil ta ein skikkeleg gjennomgang og tolking av mållova.  

– Vi må avklara den rettslege situasjonen i forhold til mållova. Deretter må vi laga målbruksrutinar som sikrar at vi held oss innafor lova, seier Rastum.  

– Så de har ikkje slike rutinar?  

– Nei, vi har ikkje det i dag, seier Håkon Rastum.